VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn 0 Lạng Sơn 1 Lạng Sơn 2 Lạng Sơn 5 Lạng Sơn 7

Kiểm sát viên viết

Bàn về cấu trúc của Văn hóa pháp lý

Cập nhật: 18-11-2015 | Kiểm sát viên viết | Lượt xem: 9432

     Văn hóa pháp lý (VHPL) hay còn gọi là văn hóa pháp luật là thuật ngữ dùng để mô tả mối quan hệ gắn bó khăng khít giữa các giá trị pháp luật và các giá trị về văn hóa, là tổng thể các hoạt động hàm chứa các giá trị pháp luật được hình thành trên cơ sở tri thức pháp luật, lòng tin, tình cảm đối với pháp luật và hành vi pháp lý thực tiễn.

     Cơ sở của văn hóa pháp lý là khát vọng của con người hướng tới các giá trị pháp lý được định chuẩn bởi pháp luật, mà bản chất là hướng tới các giá trị tích cực, mang tính sáng tạo và phổ biến. Văn hóa pháp lý luôn chứa đựng tính chất nhân văn và mang đặc điểm dân tộc sâu sắc.

     Văn hóa pháp lý là một loại hình văn hóa, là một phương diện hợp thành của văn hóa trong xã hội có giai cấp và Nhà nước, nó được thể hiện trong hoạt động pháp lý của con người, tổ chức, thiết chế pháp lý.

     Văn hóa pháp lý nói lên trình độ nhận thức, năng lực sáng tạo trong hoạt động pháp lý của chủ thể, dựa trên sự hiểu biết sâu sắc của quan hệ pháp lý hiện thực cũng như những thiết chế pháp lý tiến bộ.

     Văn hóa pháp lý còn nói lên phẩm chất đạo đức, lối sống và nhân cách của con người trong hoạt động và ứng xử trong xã hội. Về mặt nhận thức lý luận và hoạt động thực tiễn, văn hóa pháp lý bị chi phối và chịu ảnh hưởng bởi môi trường, điều kiện, hoàn cảnh xã hội, trình độ phát triển của xã hội đó.
     Những vấn đề trên có thể nhìn thấy rõ hơn qua nghiên cứu cấu trúc của văn hóa pháp lý.

     I. Cấu trúc của Văn hóa pháp lý.

     Cấu trúc của VHPL gồm các yếu tố hợp thành sau:

     1. Tri thức và những hiểu biết về pháp lý.

     Đây là mặt nhận thức, ý thức pháp lý của chủ thể, bao gồm tri thức lý luận và tri thức kinh nghiệm, trình độ học vấn và kinh nghiệm thu nhận được trong quá trình tham gia các hoạt động của mỗi cá nhân.

     2. Tình cảm và các chuẩn mực đạo đức: 

     Đây là những vấn đề đóng vai trò hình thành động lực thúc đẩy hành vi pháp lý, tạo nên động cơ thúc đẩy mỗi người hành động theo pháp luật, đấu tranh, bảo vệ pháp luật, giữ vững niềm tin vào pháp luật.

     3. Lý tưởng về một nền pháp lý và niềm tin khoa học: 

     Lý tưởng đó không chỉ là động lực kích thích hành động mà còn đóng vai trò quan trọng để mọi người khi tham gia các quan hệ pháp luật lựa chọn phương thức, phương tiện pháp lý. Cùng với đó, niềm tin vào pháp luật là một nhân tố hết sức quan trọng của văn hóa pháp lý, đó là niềm tin có cơ sở khoa học, dựa trên sự hiểu biết, chứ không phải niềm tin mù quáng. Chỉ có niềm tin pháp lý có cơ sở khoa học, cùng với kinh nghiệm sống, tình cảm và bản lĩnh cách mạng thì niềm tin vào pháp luật mới bền vững.

     4. Các yếu tố truyền thống:

     Các truyền thống pháp lý của các quốc gia, đặc biệt là các giá trị tiêu biểu của văn hóa pháp lý kết tinh trong truyền thống lịch sử, truyền thống văn hóa của dân tộc, trong di sản văn hóa của loài người được kế thừa qua các thời đại. Đây là một nhân tố không thể thiếu để xây dựng nền văn hóa pháp lý hiện đại và đương đại của chúng ta.

     5. Những phương tiện pháp lý, những chuẩn mực pháp lý, những phương thức tổ chức và hoạt động của các cơ quan pháp luật:

     Hình thức tổ chức, cơ chế vận hành, các thiết chế pháp lý, thông tin và các phương tiện thông tin, các hình thức thông tin, đào tạo nhân lực cho bộ máy các cơ quan pháp luật, các vấn đề về kỹ thuật - công nghệ nói lên trình độ khoa học - công nghệ của các cơ quan pháp luật... nhằm đáp ứng yêu cầu của hoạt động pháp lý, đều là những nhân tố tham gia vào cấu trúc văn hóa pháp lý

     6. Tư tưởng pháp lý, đường lối chính sách pháp lý: 

     Nền chính trị và văn hóa pháp lý mà chúng ta xây dựng với tư tưởng chủ đạo là văn hóa pháp lý XHCN, thấm sâu trong toàn bộ nội dung của nó là quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lê nin và và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật.

     Theo tôi cán bộ trong các cơ quan bảo vệ pháp luật nhận thức đầy đủ về Văn hóa pháp lý với những cấu trúc của nó có ý nghĩa rất quan trọng trong hoạt động áp dụng pháp luật. Chức năng của văn hoá pháp lý suy cho cùng là nhằm đạt tới những hành vi hợp pháp trên cơ sở văn hoá đạo đức. Thực hành pháp luật phải trên cơ sở đạo đức (đạo đức truyền thống dân tộc và đạo đức tiến bộ của nhân loại). Liên hệ vào lĩnh vực văn hoá xét xử, một phiên toà có văn hoá chính là một phiên toà tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật tố tụng và các chuẩn mực văn hoá giao tiếp phù hợp bản sắc văn hoá dân tộc, văn hoá nhân loại. Văn hoá pháp luật của những người tham gia hoạt động tư pháp được thể hiện thông qua ý thức pháp luật của họ, ý thức và hành vi văn hoá, tôn trọng và tuân thủ pháp luật, thái độ đúng mực trong việc tiếp nhận và thi hành các quyết định của các cơ quan tư pháp. Thẩm phán, luật sư, công tố viên giữ vai trò quan trọng, định hướng, được thể hiện ở ý thức pháp luật, trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp trong hoạt động tư pháp. Biểu hiện tập trung nhất của văn hóa trong Điều tra-Truy tố-xét xử, suy cho cùng, chính là Điều tra- Truy tố-xét xử đúng pháp luật với những quyết định thấu tình đạt lý./.

Trịnh Ngọc Chính - VKSND tỉnh Lạng Sơn



THÔNG BÁO

hỗ trợ & tư vấn

Văn phòng tổng hợp

Hotline: 02053.815.126

Bản đồ trung tâm

Lịch tiếp dân

bộ đếm truy cập


Đầu trang