VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn 0 Lạng Sơn 1 Lạng Sơn 2 Lạng Sơn 5 Lạng Sơn 7

NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT

Tội phạm kinh tế và môi trường trong Bộ Luật hình sự năm 2015

Cập nhật: 05-05-2016 | NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT | Lượt xem: 9804

     Bộ luật hình sự năm 2015 được Quốc Hội khoá XIII kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 27/11/2015, có hiệu lực thi hành từ 01/7/2016; gồm 26 chương 426 điều, với nhiều nội dung đổi mới về vấn đề tội phạm và hình phạt, trong đó có nhóm tội phạm về quản lý kinh tế và nhóm tội phạm về môi trường, cụ thể là:

     1. Bộ luật hình sự 2015 quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại. Đây là điểm mới về vấn đề tội phạm và hình phạt. (Được quy định chủ yếu tại Chương XI Bộ luật hình sự: từ điều 74 đến điều 89 và trong một số điều khác); xác định rõ giới hạn áp dụng chế định trách nhiệm hình sự của pháp nhân.

     Về chủ thể, theo khoản 2 Điều 2 Bộ luật hình sự quy định: chỉ pháp nhân thương mại nào phạm tội được quy định tại điều 76 của Bộ luật hình sự thì mới phải chịu trách nhiệm hình sự. Về loại tội, theo Điều 76 quy định: pháp nhân thương mại chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với 31 tội danh được liệt kê cụ thể tại Điều 76. Các tội danh này đều thuộc nhóm tội phạm về kinh tế và nhóm tội phạm về môi trường (Chủ yếu là các tội thuộc lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hoá; thuế, chứng khoán, bảo hiểm và các lĩnh vực kinh tế). Điều 75 cũng đã quy định: 04 điều kiện để một pháp nhân thương mại phải chịu trách nhiệm hình sự, bao gồm: hành vi phạm tội được thực hiện nhân danh pháp nhân; hành vi phạm tội được thực hiện có sự chỉ đạo, điều hành hoặc chấp thuận của pháp nhân; hành vi phạm tội được thực hiện vì lợi ích của pháp nhân và chưa hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự.

     Chế tài áp dụng đối với pháp nhân thương mại phạm tội được BLHS 2015 quy định bao gồm:

     - Ba hình phạt chính: phạt tiền, đình chỉ hoạt động có thời hạn và đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.

     - Ba hình phạt bổ sung: cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định; cấm huy động vốn; phạt tiền khi không áp dụng là hình phạt chính.

     - Bốn biện pháp tư pháp: tịch thu vật, tiền trực tiếp liên quan đến tội phạm; trả lại tài sản, sửa chữa hoặc bồi thường thiệt hại, buộc công khai xin lỗi; buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu; buộc thực hiện một số biện pháp nhằm khắc phục, ngăn chặn hậu quả tiếp tục xảy ra.

     2. Bộ luật hình sự năm 2015 đã bãi bỏ một số tội danh: Kinh doanh trái phép; Báo cáo sai trong quản lý kinh tế; Vi phạm quy định về cấp văn bằng bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp; sử dụng trái phép quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ của tổ chức tín dụng.

     3. BLHS 2015 bổ sung một số tội danh mới trong các lĩnh vực kinh tế gồm: Tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán; Tội gian lận trong kinh doanh bảo hiểm; Tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp; Tội gian lận bảo hiểm y tế; Tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động; Tội vi phạm quy định về cạnh tranh; Tội vi phạm quy định về hoạt động bán đấu giá tài sản; Tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; Tội vi phạm quy định của Nhà nước về quản lý và sử dụng vốn đầu tư công gây hậu quả nghiêm trọng; Tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng; Tội thông đồng, bao che cho người nộp thuế gây hậu quả nghiêm trọng; Tội vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng; Tội vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất.

     4. Bộ luật hình sự năm 2015 đã cụ thể hoá các hành vi phạm tội gây ô nhiễm môi trường, quy định chế tài nghiêm khắc đối với các tội phạm về môi trường; Quy định trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại đối với 09 tội danh gây ô nhiễm môi trường, huỷ hoại các loài động vật, thực vật, gây ảnh hưởng nghiêm trong đến sự đa dạng sinh học và cân bằng sinh thái.

     5. Bộ luật Hình sự 2015 cũng đã tăng phạt tiền khi là hình phạt chính đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế ( cá nhân lên 5 tỷ, pháp nhân lên 20 tỷ); tuy nhiên hình phạt tiền được áp dụng một cách có chọn lọc, phân hóa xử lý, ví dụ như các tội có tác động trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe con người thì sẽ không áp dụng hình phạt tiền mà sẽ áp dụng hình phạt tù ngay, ví dụ: Tội sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh.v.v…

Trịnh Ngọc Chính 



THÔNG BÁO

hỗ trợ & tư vấn

Văn phòng tổng hợp - Thống kê tội phạm và Công nghệ thông tin

Hotline: 02053.716.910

Bản đồ trung tâm

Lịch tiếp dân

bộ đếm truy cập


Đầu trang