VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn 0 Lạng Sơn 1 Lạng Sơn 2 Lạng Sơn 5 Lạng Sơn 7

NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT

Một số vấn đề cơ bản có liên quan đến phòng chống tội phạm về ma túy ở Việt Nam

Cập nhật: 17-05-2017 | NGHIÊN CỨU PHÁP LUẬT | Lượt xem: 1286

     Để nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phòng chống tội phạm về ma túy, xin được tổng hợp một số vấn đề có liên quan để bạn đọc và các đồng nghiệp tham khảo.

     1. Ma túy là gì?

     Theo quan điểm của Liên Hợp quốc: Ma túy là chất hóa học có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo, khi xâm nhập vào cơ thể con người sẽ có tác dụng làm thay đổi tâm trạng, ý thức trí tuệ của con người, làm cho người bị lệ thuộc vào các chất đó, gây nên những tổn thương cho từng cá nhân và cộng đồng. Do vậy, việc sản xuất, vận chuyển, buôn bán, sử dụng các chất đó phải được quy định chặt chẽ trong các văn bản pháp luật và chịu sự kiểm soát của các cơ quan bảo vệ pháp luật.

     Bộ luật Hình sự hiện nay của chúng ta đã quy định các tội phạm về ma túy. Theo đó ma túy bao gồm: Nhựa thuốc phiện; nhựa cần sa; Cao cô ca; lá, hoa,quả cây cần sa; lá cây cô ca; quả thuốc phiện khô và tươi; hê rô in; cô ca in; các chất ma túy khác ở thể lỏng; các chất ma túy khác ở thể rắn.

     Luật phòng, chống ma túy được Quốc hội nước ta thông qua ngày 09/12/2000 quy định: Chất ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do chính phủ ban hành (Gồm 225 chất ma túy và 22 tiền chất).

     Để xác định có phải chất ma túy hay không, hoặc chất ma túy gì thì phải trưng cầu giám định.

     Như vậy, ma túy là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thể con người, nó có tác dụng làm thay đổi trạng thái ý thức và sinh lý của người đó. Nếu lạm dụng ma túy, con người sẽ lệ thuộc vào nó, khi đó gây tổn thương và nguy hại cho người sử dụng và cộng đồng.

     2. Một số loại ma túy thường gặp

     - Thuốc phiện (Anh túc): Nhựa thuốc phiện lấy từ quả thuốc phiện điều chế thành thuốc phiện, thường dùng bằng hình thức hút.

     - Mooc phin (Morphin): Là chất được dùng làm chất giảm đau và nguyên liệu bán tổng hợp để sản xuất thuốc trị ho, giảm đau, ỉa chảy… trong y học. Mooc phin có tác dụng chọn lọc và trực tiếp tới tế bào thần kinh trung ương, nhất là vỏ não làm cho thần kinh trung ương bị ức chế và một số trung tâm bị ức chế gây nôn, co đồng tử, chậm nhịp tim…

     -Heroin: Heroin là một chất gây nghiện được chiết xuất từ quả cây thuốc phiện. Heroin được xếp cùng nhóm với các chất giảm đau mạnh được biết đến với tên chất dạng thuốc phiện. Heroin thường ở dạng bột, có màu sắc khác nhau, phụ thuộc vào độ tinh khiết. Heroin có màu trắng thường có độ tinh khiết cao hơn so với màu nâu, hoặc màu trắng ngà.

     Heroin thường được sử dụng theo đường tiêm chích, hút, hoặc hít. Heroin hấp thu vào não và nhanh chóng tác động lên não của người sử dụng.

     - Cần sa: Còn gọi là cây Gai dầu, cây Gai mèo, cây Đai ma, Bồ đà…Khi sử dụng làm thay đổi tâm lý đột ngột, gây ảo giác khác thường, dùng lâu có thể gây loạn thần…

     - Ma túy tổng hợp: Là chất ma túy được điều chế bằng phương pháp tổng hợp hóa học toàn phần từ các hóa chất (Tiền chất). Đây là loại ma túy có tác dụng kích thích mạnh và nhanh hơn các chất ma túy tự nhiên và bán tổng hợp, gây hưng phấn và ảo giác hoang tưởng, loạn thần, do vậy hiện nay các chất ma túy này được coi là những chất ma túy nguy hiểm nhất.

     Một số dạng ma túy tổng hợp nguy hiểm xuất hiện thời gian gần đây ở nước ta: Amphetamine, Methamphetamine, MDMA…dưới hình dạng viên nén, viên nhộng, được sử dụng bằng cách uống hút, hít, tiêm chích…

     3. Thế nào là nghiện ma túy?

     Nghiện là tình trạng ngộ độc mãn tính do sử dụng lặp đị lặp lại nhiều lần một hay nhiều loại ma túy.

     Người nghiện ma túy thường có các biểu hiện như sau: Thèm muốn mạnh mẽ, cảm giác bắt buộc phải sử dụng ma túy; không kiểm soát được thời gian, liều lượng dùng; cơ thể lệ thuộc vào ma túy, ngừng sử dụng sẽ có biểu hiện vật vã, đau đớn, loạn cảm giác; có khuynh hướng sử dụng tăng liều; sao nhãng học tập, công việc, các thú vui, quan tâm trước đây.

     4. Điều trị nghiện ma túy

     Mục đích điều trị: Dùng thuốc để cắt cơn nghiện, phục hồi chức năng, giúp đỡ người nghiện tái hòa nhập cộng đồng, chống tái nghiện. Đây là công việc đòi hỏi sự phối kết hợp giữa ngành y tế với gia đình người nghiện và toàn xã hội. Hiện nay Việt nam dùng thuốc chống tái nghiện Naltrexone cho người nghiện dưới sự theo dõi của chuyên khoa.

     5. Một số văn bản pháp lý có liên quan đến phòng chống tội phạm về ma túy

     - Trong Bộ luật Hình sự (BLHS sửa đổi 2009) quy định các tội về ma túy với tổng cộng có 09 (chín) điều luật, đó là: Tội trồng cây thuốc phiện hoặc các loại cây khác có chứa chất ma túy (Điều 192); Tội Sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 193); Tội Tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt chất ma túy (Điều 194); Tội Tàng trữ, vận chuyển, mua bán trái phép hoặc chiếm đoạt tiền chất dùng vào việc sản xuất trái phép chất ma túy (Điều 195); Tội Sản xuất, tàng trữ, vận chuyển mua bán các phương tiện, dụng cụ dùng vào việc sản xuất hoặc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 196); Tội Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 197); Tội Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 198); Tội Cưỡng bức, lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy (Điều 200); Tội Vi phạm quy định về quản lý sử dụng thuốc gây nghiện hoặc các chất ma túy khác (Điều 201).

     - Ngày 02/01/1998 Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ Nội vụ (nay là Bộ Công an đã ban hành Thông tư Liên tịch số 01/1998/TTLT-TANDTC - VKSNDTC - BNV hướng dẫn áp dụng một số quy định của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự. Ban hành kèm theo Thông tư liên tịch này là danh mục chất ma túy tiền chất. Cụ thể là:

     Bảng I. Các chất ma túy rất độc, tuyệt đối cấm sử dụng: Có 44 chất ( Trong đó có:Acetorphin, Cần sa nhựa cần sa, Heroine, Etorphine ...)

     Bảng II. Các chất ma túy độc hại được dùng hạn chế trong y học và nghiên cứu khoa học. Các chất trong Bảng II Công ước quốc tế năm 1971. Bảng này có 113 chất (Trong đó có: Actylmethadone, Alfontonil, Alylprodine ...)

     Bảng III. Các chất ma túy độc dược được dùng trong y tế, bao gồm 68 chất (Xem các trang từ trang số 63 đến trang số 74 Cuốn về các văn bản hình sự, dân sự, kinh tế và tố tụng Tòa án nhân dân tối cao xuất bản năm 1998).

     Các chất ma túy nêu trên được Chính phủ nước ta ghi trong Danh mục I, Danh mục II và Danh mục III ban hành theo nghị định số 82/2013/NĐ-CP ngày 19/07/2013 của Chính phủ.

     Tiền chất và các chất hóa học tham gia vào quá trình chế tạo các chất ma túy:

     Bảng IV được ban hành kèm theo Thông tư liên tịch số 01/1998/TTLT-TANDTC-VKSNDTC-BNV ngày 02/01/1998 của Tòa án nhân dân tối cao - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Bộ nội vụ (nay là Bộ công an). Bảng IV có 22 chất (Xem trang số 75 Cuốn các văn bản về hình sự, dân sự, kinh tế và tố tụng của TAND tối cao xuất bản năm 1998). Ngày 06/11/2003 Chính phủ ban hành Nghị định số 133/2003/NĐ-CP bổ sung một số chất vào danh mục các chất ma túy và tiền chất ban hành kèo theo Nghị định số 76/2001/NĐ-CP ngày 01/10/2001 của Chính phủ bổ sung 18 hóa chất không thể thiếu trong quá trình sản xuất điều chế chất ma túy (Xem trang số 15 Cuốn các văn bản về hình sự, dân sự, kinh tế lao động, hành chính và tố tụng của Tòa án nhân dân tối cao xuất bản năm 2004). Trong 18 hóa chất bổ sung có Acetic Avol, N.Ethylephedrine, N.Methylephedrine ...

     Các tiền chất và các chất hóa học tham gia vào quá sản xuất điều chế chất ma túy giới thiệu ở trên được Chính phủ nước ta ghi trong Danh mục IV ban hành theo Nghị định số 82/2013/NĐ-CP ngày 19/07/2013 của Chính phủ.

     - Thông tư liên tịch số: 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24 tháng 12 năm 2007, hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Chương XVIII “Các tội phạm về ma túy” của Bộ luật Hình sự năm 1999.

     - Công văn số 234/TANDTC-HS gửi các cấp Tòa án trong cả nước có nội dung là: Theo hướng dẫn của Thông tư liên tịch số 17 nêu trên.

     - Thông tư liên tịch số 08/2015/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 14/11/2015 của Bộ Công an - Viện kiểm sát nhân dân tối cao - Tòa án nhân dân tối cao - Bộ tư pháp sưa đổi bổ sung một số điểm của Thông tư liên tịch số: 17/2007/TTLT-BCA-VKSNDTC-TANDTC-BTP ngày 24 tháng 12 năm 2007.

     - Bộ luật Hình sự 2015( hiện đang tạm hoãn thi hành theo Nghị quyết số 144/2016/QH13) cũng đã quy định tại Chương XX - Các tội phạm về ma túy bao gồm các tội quy định từ Điều 247 đến Điều 259, cơ bản giữ nguyên các tội về ma túy quy định trong Bộ luật hình sự được Quốc hội thông qua ngày 21/12/1999 và được sửa đổi bổ sung vào ngày 19/06/2009, nhưng có khác là chia tách các điều 194, Điều 200 trong BLHS năm 2009 thành các tội riêng biệt. Cụ thể là Điều luật 194 trong BLHS năm 2009 được chia tách thành 04 (bốn) tội quy định trong BLHS năm 2015 đó là: Điều 249: Tội Tàng trữ trái phép chất ma túy. Điều 250: Tội vận chuyển trái phép chất ma túy. Điều 251: Tội Mua bán trái phép chất ma túy. Điều 252: Tội chiếm đoạt chất ma túy.

     Điều 200 trong BLHS năm 2009 chia tách thành 02 (hai) tội quy định trong BLHS năm 2015, đó là: Điều 257: Tội Cưỡng bức người khác sử dụng trái phép chất ma túy. Điều 253: Tội Lôi kéo người khác sử dụng trái phép chất ma túy.

Trịnh Ngọc Chính –Phòng 1 VKSND tỉnh Lạng Sơn



THÔNG BÁO

hỗ trợ & tư vấn

Văn phòng tổng hợp - Thống kê tội phạm và Công nghệ thông tin

Hotline: 02053.716.910

Bản đồ trung tâm

Lịch tiếp dân

bộ đếm truy cập


Đầu trang