VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn 0 Lạng Sơn 1 Lạng Sơn 2 Lạng Sơn 5 Lạng Sơn 7

Kiểm sát viên viết

Một số giải pháp nâng cao chất lượng kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình trên địa bàn huyện Lộc Bình

Cập nhật: 23-10-2018 | Kiểm sát viên viết | Lượt xem: 1123

Kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình là công tác thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân (KSND), nhằm bảo đảm cho việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình của Tòa án kịp thời, đúng pháp luật. Trong những năm qua, đặc biệt là sau khi Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 được thông qua và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2016, công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình theo thủ tục sơ thẩm trên địa bàn huyện Lộc Bình đã được Viện KSND huyện Lộc Bình thực hiện có hiệu lực, hiệu quả, chất lượng công tác kiểm sát không ngừng được nâng cao và đạt được nhiều kết quả tích cực. Viện KSND huyện Lộc Bình đã kiểm sát chặt chẽ, kịp thời 100% vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình Tòa án thụ lý, kiểm sát 100% bản án, quyết định giải quyết vụ án do Tòa án ban hành gửi cho Viện kiểm sát. Hiệu quả công tác kiểm sát đã góp phần bảo đảm tỷ lệ giải quyết án dân sự, hôn nhân và gia đình của Tòa án nhân dân huyện Lộc Bình luôn trên 80% (năm 2016 tỷ lệ này là 116/138=84,1%, năm 2017 là 133/153=86,9% và 10 tháng đầu năm 2018 là 135/164=82,3%). Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số hạn chế, tồn tại nhất định. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên đôi khi vẫn chưa phát hiện được hết các vi phạm, thiếu sót của Tòa án để tham mưu, đề xuất Lãnh đạo Viện thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị theo quy định của pháp luật. Một số báo cáo đề xuất giải quyết vụ án còn sơ sài, chưa nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án và nắm vững quy định của pháp luật nên không phát hiện được vi phạm nghiêm trọng của Tòa án dẫn đến tình trạng án bị cấp trên hủy, sửa vẫn còn dù đã có chiều hướng giảm (năm 2016 án bị cấp trên hủy, sửa là 05 vụ thì năm 2017 là 02 vụ và 10 tháng đầu năm 2018 là 01 vụ). Ngoài ra, tình trạng gửi phiếu kiểm sát bản án, quyết định sơ thẩm lên cấp trên không kịp thời dẫn đến quá thời hạn kháng nghị của Viện KSND cấp tỉnh vẫn còn, số phiên tòa rút kinh nghiệm được lựa chọn và tổ chức còn ít…

Những tồn tại, hạn chế nêu trên xuất phát từ cả nguyên nhân chủ quan và khách quan, song nguyên nhân chủ quan là chủ yếu. Lãnh đạo đơn vị đôi lúc còn chưa thật sự quan tâm đúng mức tới khâu công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình. Cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác chưa có nhiều kinh nghiệm, đồng thời phải kiêm nhiệm nhiều khâu công tác khác nên chất lượng và hiệu quả công tác kiểm sát chưa cao. Vì vậy, để thực hiện có hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình trên địa bàn huyện Lộc Bình, bảo đảm hoàn thành tốt các chỉ tiêu của Ngành và cấp trên giao cho trong năm 2018 và những năm tiếp theo, theo chúng tôi, cần thực hiện tốt một số giải pháp sau:

Một là, tăng cường và đổi mới công tác lãnh đạo, quản lý, chỉ đạo, điều hành đối với công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình

Lãnh đạo Viện phải thường xuyên quán triệt, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện các Chỉ thị của Viện KSND tối cao, Kế hoạch, Chương trình công tác năm của Viện KSND tỉnh và Kế hoạch công tác hàng năm của đơn vị liên quan đến công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình. Đặc biệt chú trọng quán triệt hai chỉ thị mang tính định hướng lâu dài đối với công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình do Viện trưởng Viện KSND tối cao ban hành là Chỉ thị số 10/CT-VKSTC ngày 06/4/2016 về tăng cường công tác kháng nghị phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm các vụ án dân sự và Chỉ thị số 04/CT-VKSTC ngày 22/3/2018 về tăng cường các biện pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động và những việc khác theo quy định của pháp luật đến toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình.

Lãnh đạo phụ trách trực tiếp công tác này phải thường xuyên quan tâm, đôn đốc, nhắc nhở, chỉ đạo sát sao, kịp thời đối với cán bộ, Kiểm sát viên được phân công công tác. Thực hiện việc phân công nhiệm vụ bảo đảm tính đồng đều và phù hợp với năng lực, sở trường của mỗi Kiểm sát viên. Trực tiếp theo dõi, quản lý chặt chẽ từ khâu tiếp nhận, thụ lý án đến phân công cho Kiểm sát viên thực hiện nhiệm vụ kiểm sát, khi tiến hành duyệt án và kiểm sát bản án, quyết định giải quyết vụ án của Tòa án. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thực hiện thường xuyên, liên tục qua việc quản lý sổ sách thụ lý, hồ sơ kiểm sát và phần mềm quản lý án dân sự (chung) do Viện KSND tối cao triển khai. Cùng với đó, Lãnh đạo Viện thường xuyên tổ chức họp, kiểm tra nhằm rà soát, đánh giá rút kinh nghiệm một cách nghiêm túc đối với những thiếu sót của cán bộ, Kiểm sát viên trong quá trình thực hiện nhiệm vụ đã không phát hiện ra những vi phạm của Tòa án để yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị kịp thời theo quy định của pháp luật nhằm nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, Kiểm sát viên khi thực hiện công tác này. Hiện nay, đơn vị Viện KSND huyện Lộc Bình đang duy trì chế độ họp cơ quan hàng tuần và họp bộ phận Kiểm sát án dân sự hàng tháng để kiểm điểm công tác và trao đổi nghiệp vụ. Cùng với đó là chế độ duyệt án “tập thể và mở rộng” gồm Lãnh đạo Viện, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên và công chức làm nghiệp vụ của đơn vị đối với những vụ án phức tạp nhằm phát huy trí tuệ tập thể, nâng cao kỹ năng, nghiệp vụ kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình cho cán bộ, Kiểm sát viên.

Hai là, nâng cao và phát huy vai trò, trách nhiệm của Lãnh đạo Viện, Kiểm sát viên, Kiểm tra viên, công chức làm nghiệp vụ trong thực hiện công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình

Để thực hiện tốt công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, trước hết các đồng chí Lãnh đạo Viện phải tiên phong, đi đầu trong việc tự học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ, kiến thức chuyên môn để chỉ đạo đường lối giải quyết án chính xác, quyết đoán, đối với những vụ án phức tạp thì lãnh đạo bộ phận có thể trực tiếp thụ lý giải quyết. Mỗi cán bộ, Kiểm sát viên phải không ngừng học tập, chủ động, tích cực tự nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, nắm vững các quy định của pháp luật và của Ngành về công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, trong đó quan trọng nhất là Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và văn bản mang tính chất “cầm tay chỉ việc”, “kim chỉ nam” của công tác này là Quy chế công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc dân sự ban hành kèm theo Quyết định số 364/QĐ-VKSTC ngày 02/10/2017 của Viện trưởng Viện KSND tối cao (gọi tắt là Quy chế 364). Cùng với đó, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên phải loại bỏ hoàn toàn tâm lý “xem nhẹ” vị trí, vai trò của công tác này trong hệ thống các công tác thực hiện chức năng của Viện kiểm sát.

Khi thực hiện công tác, cán bộ, Kiểm sát viên phải nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật và của Ngành. Cán bộ được giao nhiệm vụ làm đầu mối thụ lý phải theo dõi, cập nhật đầy đủ sổ sách nghiệp vụ của khâu công tác như Sổ thụ lý Kiểm sát vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình, Sổ quản lý vi phạm… Thực hiện việc kiểm sát và lập tiểu hồ sơ kiểm sát ban đầu khi tiếp nhận Thông báo thụ lý vụ án từ Tòa án. Đến lượt mình, Kiểm sát viên được phân công kiểm sát việc giải quyết vụ án phải thực hiện đầy đủ chức trách, nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và của ngành KSND, trong đó đặc biệt chú trọng nhiệm vụ lập hồ sơ kiểm sát, nghiên cứu hồ sơ vụ án và tham gia phiên tòa đối với những vụ án mà Viện kiểm sát phải tham gia theo quy định của pháp luật. Việc lập hồ sơ kiểm sát phải thực hiện theo đúng quy định của Quy chế 364 và Hướng dẫn số 27/HD-VKSTC-V5 ngày 22/5/2014 của Vụ 5 (nay là Vụ 9) Viện KSND tối cao (gọi tắt là Hướng dẫn số 27 năm 2014) về thành phần tài liệu và cách sắp xếp theo quy định. Kết quả nghiên cứu hồ sơ vụ án phải thể hiện bằng báo cáo, đề xuất đường lối giải quyết vụ án, đề cương hỏi, dự thảo bài phát biểu và dự kiến các tình huống phát sinh tại phiên tòa. Khi tham gia phiên tòa, Kiểm sát phiên phải kiểm sát chặt chẽ thành phần, hoạt động của Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án và những người tham gia tố tụng, tham gia hỏi và phát biểu quan điểm về đường lối giải quyết vụ án. Bài phát biểu chất lượng của Kiểm sát viên sẽ là một “kênh thông tin” quan trọng giúp Hội đồng xét xử ra phán quyết về vụ án có căn cứ và đúng pháp luật. Kết thúc phiên tòa, Kiểm sát viên phải báo cáo kết quả xét xử với Lãnh đạo Viện và thực hiện đầy đủ các thao tác nghiệp vụ khác theo quy định của pháp luật và quy chế Ngành.

Thực tiễn giải quyết án dân sự, hôn nhân và gia đình trên địa bàn huyện Lộc Bình trong 03 năm trở lại đây cho thấy, tỷ lệ án Tòa giải quyết bằng hình thức xét xử có Kiểm sát viên tham gia phiên tòa trên tổng số án Tòa án đã giải quyết chỉ chiếm trung bình khoảng 15-20% và ngày càng có xu hướng giảm. Nếu như năm 2016, tỷ lệ này là 27/116=23,3%, thì năm 2017 là 23/134=17,2% và 10 tháng đầu năm 2018 chỉ là 15/135=11,1%. Như vậy, số còn lại khoảng 80-85% vụ án Tòa án đã giải quyết bằng các hình thức khác như công nhận sự thỏa thuận của đương sự, đình chỉ hoặc tạm đình chỉ giải quyết vụ án. Vì vậy, cán bộ, Kiểm sát viên phải tăng cường công tác kiểm sát bản án, quyết định giải quyết vụ án của Tòa án, luôn coi đây là nhiệm vụ trọng tâm, then chốt của công tác này. Kiểm sát bản án, quyết định của Tòa án là tiền đề để Viện kiểm sát phát hiện vi phạm, thiếu sót của Tòa án để thực hiện quyền yêu cầu, kiến nghị, kháng nghị theo quy định, bảo đảm việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình của Tòa án có căn cứ và đúng pháp luật. Cán bộ, Kiểm sát viên phải lập phiếu kiểm sát theo đúng mẫu do Viện KSND tối cao ban hành khi thực hiện nhiệm vụ này.

Ba là, bảo đảm nhân lực, vật chất để thực hiện tốt công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình

Theo quy định của Luật tổ chức Viện KSND năm 2014, tổ chức bộ máy của Viện KSND cấp huyện gồm có văn phòng và các phòng, những nơi chưa đủ điều kiện thành lập phòng thì có các bộ phận công tác và bộ máy giúp việc. Theo quy định của Ngành, hiện nay trên toàn quốc chưa có Viện KSND cấp huyện nào thành lập phòng nghiệp vụ độc lập mà chỉ phân chia tương đối thành các bộ phận công tác, trong đó có bộ phận Kiểm sát án dân sự (chung). Vì vậy, Lãnh đạo Viện phải thực hiện việc phân công nhiệm vụ đúng với năng lực, sở trường của mỗi cán bộ, Kiểm sát viên. Nếu như bộ phận Thực hành quyền công tố và kiểm sát việc giải quyết vụ án hình sự là “trụ cột” của Viện kiểm sát thì bộ phận Kiểm sát án dân sự (chung) mang “tính đại biểu nhất” cho chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện KSND. Với khối lượng công việc lớn, bộ phận cần được bố trí nguồn nhân lực đông, chất lượng, cần những cán bộ, Kiểm sát viên có năng lực, chuyên môn và giàu kinh nghiệm thực hiện công tác này. Theo chúng tôi, bộ phận Kiểm sát án dân sự (chung) cần được cơ cấu ít nhất 03 người, gồm 01 Lãnh đạo Viện (Viện trưởng hoặc Phó Viện trưởng) trực tiếp phụ trách bộ phận; 01 Kiểm sát viên phụ trách để thực hiện các chuyên đề, chỉ tiêu công tác của bộ phận và giải quyết những vụ án khó; 01 cán bộ làm đầu mối thụ lý thực hiện nhiệm vụ tổng hợp, báo cáo, thống kê của bộ phận. Quá trình thực hiện nhiệm vụ, Lãnh đạo Viện linh hoạt phân công các Kiểm sát viên khác trong đơn vị cùng thụ lý, giải quyết án dân sự, hôn nhân và gia đình.

Bên cạnh yếu tố con người, các điều kiện về vật chất, trang thiết bị, văn phòng phẩm… cũng phải được tiếp tục bảo đảm theo quy định của pháp luật và của Ngành nhằm thực hiện hiệu quả công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình. Trong 02 năm trở lại đây, Viện KSND huyện Lộc Bình đã đầu tư, mua sắm, trang bị cho từng cán bộ, Kiểm sát viên làm nghiệp vụ của đơn vị (13/13 người) các văn bản luật quan trọng nhất liên quan trực tiếp đến công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình gồm: Luật tổ chức Viện KSND năm 2014, Bộ luật dân sự năm 2015, Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015 và nhiều đầu sách bình luận, tài liệu chuyên khảo khác. Ngoài ra, đơn vị còn tổ chức in ấn và sao gửi đến từng cán bộ, Kiểm sát viên làm nghiệp vụ những văn bản dưới luật khác để phục vụ việc tự nghiên cứu và làm việc như Thông tư liên tịch số 02/2016/TTLT-TANDTC-VKSNDTC ngày 31/8/2016 quy định việc phối hợp giữa Viện KSND và Tòa án nhân dân trong việc thi hành một số quy định của Bộ luật tố tụng dân sự, Quy chế 364, Hướng dẫn số 27 năm 2014, Quyết định số 204/QĐ-VKSTC ngày 01/6/2017 của Viện KSND tối cao về việc ban hành mẫu văn bản tố tụng, nghiệp vụ tạm thời trong lĩnh vực kiểm sát hoạt động tư pháp … Hàng năm, đơn vị đặt in sổ sách mới, bìa hồ sơ, mua sắm đồ dùng văn phòng phẩm… bảo đảm phục vụ tốt công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình.

Bốn là, tiếp tục thực hiện tốt công tác phối hợp với Tòa án cùng cấp, Viện kiểm sát cấp trên và các cơ quan hữu quan khác trong giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình

Với Tòa án cùng cấp, theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự, Tòa án là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong việc thụ lý, giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình. Vì vậy, Viện kiểm sát phải phối hợp hiệu quả với Tòa án để việc giải quyết các vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình được nhanh chóng, đúng quy định của pháp luật, tạo điều kiện để cả hai đơn vị hoàn thành tốt nhiệm vụ. Việc phối hợp cần đa dang hóa về hình thức và đổi mới về nội dung như cán bộ, Kiểm sát viên cần tăng cường trao đổi giải quyết án với đội ngũ Thẩm phán, cán bộ Tòa án, đối với những vụ án phức tạp, Kiểm sát viên phải liên hệ để tiếp xúc với hồ sơ vụ án sớm để có những trao đổi kịp thời trong quá trình giải quyết vụ án; Viện kiểm sát phối hợp với Tòa án cùng lựa chọn và tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm chung cho đội ngũ cán bộ, công chức làm nghiệp vụ của hai đơn vị; Kiểm sát viên bố trí thời gian tham gia đầy đủ các hoạt động xác minh, thu thập chứng cứ do Tòa án tiến hành khi được mời như tham gia xem xét, thẩm định tại chỗ, định giá tài sản, đối chất…

Với Viện kiểm sát cấp trên, phải thường xuyên báo cáo, trao đổi, kịp thời xin ý kiến thỉnh thị phòng nghiệp vụ Viện KSND tỉnh (Phòng 9) để có hướng giải quyết đúng quy định của pháp luật và phù hợp với thực tiễn, nhất là đối với những vụ án phức tạp, có nhiều vướng mắc, khác biệt về quan điểm giữa Viện kiểm sát với Tòa án, giữa Kiểm sát viên với Lãnh đạo đơn vị. Chấp hành nghiêm chế độ báo cáo, thống kê, quản lý công tác theo quy định của pháp luật, quy chế Ngành và các Hướng dẫn, Chương trình công tác của phòng nghiệp vụ Viện kiểm sát tỉnh.

Trong mối quan hệ với các cơ quan hữu quan khác có liên quan đến công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình như Chi cục Thi hành án dân sự huyện, UBND xã, các phòng, ban, cơ quan chuyên môn của UBND huyện…, cần tiếp tục duy trì và phát huy mối quan hệ phối hợp, bảo đảm thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ của mỗi cơ quan, đơn vị. Tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng và sự giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở địa phương đối với những vụ án dân sự phức tạp, nhiều đương sự, liên quan đến đất đai, nhà ở mà tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương như những vụ án tranh chấp đất đai có một bên đương sự là Công ty Lâm nghiệp huyện, một bên là cộng đồng dân cư....

Thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các giải pháp nêu trên, cùng với việc phát huy tinh thần đoàn kết, nhất trí, sáng tạo, đổi mới, đồng sức, đồng lòng của tập thể Lãnh đạo Viện và toàn thể cán bộ, Kiểm sát viên trong đơn vị sẽ góp phần nâng tầm công tác kiểm sát việc giải quyết vụ án dân sự, hôn nhân và gia đình gắn với mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên “Vững về chính trị, giỏi về nghiệp vụ, tinh thông về pháp luật, công tâm và bản lĩnh, kỷ cương và trách nhiệm”, hoàn thành tốt các chỉ tiêu đã đặt ra, đưa năm 2018 thực sự trở thành “Năm của Ngành về công tác kiểm sát giải quyết án dân sự” như Chị thị số 01/CT-VKSTC ngày 20/12/2017 của Viện trưởng Viện KSND tối cao đã xác định./.

Lệnh Hà & Hứa Minh – Viện KSND huyện Lộc Bình



THÔNG BÁO

hỗ trợ & tư vấn

Văn phòng tổng hợp - Thống kê tội phạm và Công nghệ thông tin

Hotline: 02053.716.910

Bản đồ trung tâm

Lịch tiếp dân

bộ đếm truy cập


Đầu trang