VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH LẠNG SƠN
Lạng Sơn 0 Lạng Sơn 1 Lạng Sơn 2 Lạng Sơn 5 Lạng Sơn 7

Kiểm sát viên viết

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm sát tội phạm giết người

Cập nhật: 20-03-2018 | Kiểm sát viên viết | Lượt xem: 1327

Trong thời gian 03 năm gần đây, cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội thì tình hình tội phạm trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn có nhiều diễn biến phức tạp, trong đó tội giết người có chiều hướng gia tăng, thủ đoạn nguy hiểm, phần lớn do những nguyên nhân xã hội. 

   Số vụ án giết người xẩy ra trên địa bàn tỉnh trong thời điểm từ năm 2015 đến 6 tháng đầu năm 2017 là 45 vụ/ 46 bị can, trong đó năm 2015 là 14 vụ/ 15 bị can; năm 2016 là 18 vụ/ 17 bị can và 6 tháng đầu năm 2017 là 13 vụ/ 14 bị can. Một số đặc điểm có thể nhận thấy ở loại tội phạm này: 

   Thứ nhất, Phần lớn các vụ án giết người chỉ có một nạn nhân. Có 02 vụ án có từ hai đến ba nạn nhân: vụ Hà Văn Hang, dùng búa đinh giết ba người hàng xóm tại thôn Nà Luộc, xã Hồng Phong, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn; vụ Vi Văn Hưng, dùng gạch giết mẹ và dì ruột tại thôn Pá Tặp, xã Trùng Khánh, huyện Văn Lãng. Các đối tượng phạm tội chủ yếu là nam giới, chỉ có 01 vụ bị can là nữ giới (vụ Lương Thị Chuyền, dùng chày gỗ giết chồng năm 2017 tại thôn Pa Ràng, xã Hòa Bình, huyện Chi Lăng, tỉnh Lạng Sơn); có 01 vụ bị can là người nước ngoài (vụ Quách Đại Phát, Liễu Điệp Quần dùng dao cứa cổ cháu Long Thanh Tuyền, sinh năm 2004, xẩy ra năm 2014 tại thôn Nà Ao, xã Đề Thám, huyện Tràng Định).

   Thứ hai, Tính chất, phương thức, thủ đoạn phạm tội: Thực tế cho thấy, tội phạm giết người trên địa bàn là các đối tượng thường không có sự chuẩn bị trước, giết người do bộc phát vì lý do nhỏ nhặt, vì sĩ diện, tự ái; giết người do bị đối xử tệ bạc, gây bức xúc kéo dài hoặc giết người hiếp dâm, cướp tài sản. Trong thời gian gần đây, bắt đầu xuất hiện các nhóm tội phạm từ tỉnh khác kết hợp với các đối tượng trên địa bàn thực hiện hành vi giết người có tổ chức, chuẩn bị kỹ lưỡng. Sau khi thực hiện hành vi phạm tội đối tượng gây án thường có hành vi che giấu tội phạm, trốn tránh cơ quan pháp luật. Một số đối tượng ban đầu lo sợ, ăn năn nhưng nếu không được động viên ra đầu thú hoặc bắt giữ kịp thời thì ngày càng lì lợm, manh động hơn. Trong quá trình gây án, đối với các vụ án, bị can chuẩn bị kỹ lưỡng về phương thức, thủ đoạn, hung khí, địa điểm khi tiếp cận nạn nhân, đối tượng tấn công với cường độ mạnh mẽ, kiên quyết thực hiện tội phạm đến cùng. Trong vụ án giết người không có mục đích, sự chuẩn bị trước, công cụ, phương tiện gây án là bất kể đồ vật gì thực hiện được hành vi phạm tội mà đối tượng cho rằng có thể sử dụng làm hung khí được. Hành vi tấn công ở những vụ án này thường cũng rất quyết liệt. Tuy nhiên, cũng có nhiều trường hợp nạn nhân chết hay chưa đối tượng gây án không chú ý đến.

   Thứ ba, Nguyên nhân của tình hình tội phạm: Các vụ án giết người trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ những nguyên nhân:

   - Hành vi giết người do có mẫu thuẫn, thù tức: Dạng tội phạm này chủ yếu diễn ra trong nội bộ gia đình, dòng tộc do tranh chấp tài sản, nợ nần về tiền bạc, về tình cảm….Chỉ cần một va chạm, mâu thuẫn nhỏ nhặt đã dùng dao, búa, đá…để tước đi sinh mạng của người khác. Tình trạng gia tăng loại vụ án này thể hiện sự xuống cấp của đạo đức xã hội và những tác động của mặt trái của nền kinh tế thị trường. Điều này cũng thể hiện sự hoạt động yếu kém của công tác hòa giải ở cấp cơ sở. Loại tội phạm này thường rõ đối tượng và khai báo thành khẩn.

    - Giết người do mẫu thuẫn tức thời, bộc phát, do va chạm giao thông, do không làm chủ được hành vi vì dùng chất kích thích (bia, rượu) dẫn đến chấp nhau lời nói, cử chỉ, hành động giữa đối tượng và nạn nhân.

    - Do hành vi vi phạm pháp luật của nạn nhân gây nên (nạn nhân có lỗi), tạo ra bức xúc kéo dài, kìm nén lâu ngày dẫn đến đối tượng thực hiện hành vi phạm tội. Trong thời điểm báo cáo, trên địa bàn xảy ra ba vụ án như nêu trên. Việc đấu tranh, xác định đối tượng loại tội phạm này không khó, tuy nhiên các vụ án này sau khi khởi tố về tội giết người đều chuyển tội danh “Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh” và đối tượng thường được áp dụng mức hình phạt nhẹ, tương xứng với hành vi, mức độ, tính chất của loại tội phạm này.

    - Giết người do trước, trong khi gây án đối tượng mắc bệnh tâm thần, không có năng lực trách nhiệm hình sự, không có khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi. Đối với các vụ án này, khởi tố sau phải đình chỉ điều tra để áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh ( 03 vụ ).

    - Tình trạng các đối tượng trên địa bàn kết hợp với các đối tượng ở tỉnh khác thực hiện hành vi phạm tội trên địa bàn tỉnh tuy chưa xảy ra nhiều, nhưng khi xảy ra rất phức tạp, các đối tượng gây án có sử dụng vũ khí nóng như súng bắn đạn hoa cải, có nhiều thủ đoạn đối phó, gây rất nhiều khó khăn trong công tác điều tra, làm rõ đối tượng chủ mưu, cầm đầu vụ án.

    Thực tế trong những năm qua, tại địa bàn tỉnh Lạng Sơn các vụ án giết người đều được xử lý đúng người, đúng tội, đúng quy định của pháp luật. Có được kết quả đó là do các cơ quan: Công an, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh Lạng Sơn có sự phối hợp chặt chẽ; lãnh đạo Liên ngành nói chung và lãnh đạo Viện kiểm sát nhân dân tỉnh nói riêng luôn quan tâm, chỉ đạo sát sao, kịp thời; phân công Kiểm sát viên phù hợp thụ lý án, chỉ đạo quyết liệt từ công tác thu thập chứng cứ, khám nghiệm hiện trưởng, tử thi, hỏi cung…. Chú trọng và thường xuyên tiến hành kiểm tra, giám sát nhằm kịp thời phát hiện các sai sót trong quá trình giải quyết vụ án để tiến hành khắc phục kịp thời và tổ chức rút kinh nghiệm chung. Có thể thấy một số ưu điểm trong Công tác kiểm sát điều tra:

    Một là: Đã lựa chọn phân công Kiểm sát viên có năng lực và kinh nghiệm trực tiếp thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra ngay từ khi Cơ quan điều tra tiếp nhận tin báo, tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, khởi tố vụ án, khởi tố bị can.

    Hai là: Kiểm sát viên được phân công đã bám sát tiến độ điều tra, đề ra yêu cầu điều tra nhằm khắc phục kịp thời những thiếu sót về chứng cứ hoặc vi phạm tố tụng. Trước khi kết thúc điều tra vụ án, Kiểm sát viên đã phối hợp chặt chẽ với Điều tra viên rà soát lại toàn bộ chứng cứ buộc tội chứng cứ gỡ tội và các thủ tục tố tụng đối với vụ án, bị can; trực tiếp cùng với Điều tra viên hỏi bản cung tổng hợp để đánh giá đầy đủ tính chất; mức độ phạm tội của từng bị can trong vụ án. Đồng thời, khắc phục những thiếu sót, sơ hở trong việc thu thập chứng cứ, tài liệu để kết luận hành vi phạm tội của các bị can trong vụ án. Sau khi kết thúc điều tra, Kiểm sát viên tiếp tục nghiên cứu kỹ hồ sơ, phát hiện kịp thời những mâu thuẫn trong vụ án; thực hiện việc phúc cung tổng hợp đối với từng bị can, nhất là đối với những bị can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, chối tội, phản cung hoặc có mâu thuẫn giữa các chứng cứ, tài liệu có trong hồ sơ vụ án để từ đó đề xuất đường lối xử lý vụ án, bị can có căn cứ và thận trọng.

    Ba là: Trong công tác này, Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lạng Sơn đã ban hành 04 Kiến nghị với cấp Ủy đảng, chính quyền địa phương về công tác tuyên truyền pháp luật phòng ngừa tội phạm về trật tự xã hội, tội phạm giết người, giết người do mắc bệnh tâm thần.

    Tuy nhiên, cũng phải thấy rằng còn có những vướng mắc, bất cập thường gặp trong quá trình thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra tội giết người, đó là: Trong một số vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, phạm tội không quả tang, việc xác định hiện trường gặp khó khăn do hiện trường bị xáo trộn hoặc thay đổi, không có nhân chứng hoặc không tìm được nhân chứng, không thu giữ được vật chứng, các tội phạm có dấu hiệu ly lai khó phân biệt trong áp dụng pháp luật, việc phân biệt giữa các tội Cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, tội Giết người, tội Giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, tội Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, tội Cố ý gây thương tích trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh, tội Cố ý gây thương tích do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng đang gặp phải những vấn đề khó khăn trong việc xác định tội danh. Thực tiễn có vụ quan điểm khác nhau giữa các cơ quan tố tụng, các cấp tố tụng, giữa Điều tra viên và Kiểm sát viên nhất là các vụ án có đông người tham gia, vụ án không có nhân chứng, vụ án có dấu vết ban đầu không rõ ràng, bị xáo trộn không thu thập đầy đủ nên ảnh hưởng đến thời hạn điều tra, việc xử lý dứt điểm vụ án theo đúng quy định pháp luật.

    Qua thực tiễn công tác, nhằm nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án giết người, chúng tôi kiến nghị một số giải pháp sau:

    1. Kiện toàn tổ chức, sắp xếp lại và tăng cường đội ngũ cán bộ có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho bộ phận thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án hình sự, trong đó có đặc biệt quan tâm đến đội ngũ cán bộ, Kiểm sát viên làm công tác kiểm sát điều tra các vụ án giết người.

    2. Nâng cao nhận thức và bản lĩnh chính trị cho Kiểm sát viên, mỗi Kiểm sát viên phải nắm vững quy định của pháp luật, chính sách hình sự của Nhà nước vận dụng tốt vào công tác kiểm sát để thực hiện chức năng, nhiệm vụ của Ngành. Nâng cao kỹ năng nghiệp vụ kiểm sát điều tra án giết người, tăng cường tập huấn theo chuyên đề án giết người, nội dung tập huấn chủ yếu là phương pháp và kinh nghiệm. Bên cạnh việc nắm vững các quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, Bộ luật hình sự thì Kiểm sát viên cần được trang bị kiến thức về điều tra tội phạm bằng các khóa học ngắn hạn, ít nhất là hai tháng (hiện nay chỉ có lớp tập huấn nghiệp vụ khoa học điều tra 20 ngày, do vậy chưa đáp ứng được). Mặt khác, trong giai đoạn hiện nay Kiểm sát viên cần được tiếp cận, sử dụng thành thạo về tin học, các trang thiết bị trong quá trình kiểm sát điều tra: máy ảnh, máy quay phim, máy ghi âm… các kiến thức về khoa học - xã hội mới đáp ứng được với yêu cầu phòng, chống tội phạm trong giai đoạn hiện nay.

    3. Cần chú trọng công tác tổng kết chuyên đề, tập huấn chuyên sâu các văn bản quy phạm pháp luật.

    4. Nâng cao hiệu quả công tác phối hợp với các cơ quan, ban ngành đối với công tác đấu tranh phòng chống tội phạm; chú trọng công tác xác minh, thu thập tài liệu chứng cứ ban đầu ngay từ khi tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm như: việc lập biên bản phạm tội quả tang, khám nghiệm hiện trường, lấy lời khai nhân chứng, thu thập, đánh giá vật chứng, dấu vết tại hiện trường để củng cố chứng cứ… tránh gặp phải khó khăn trong quá trình điều tra, xử lý. Tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật, phát hiệu thiếu sót, nguyên nhân xảy ra vi phạm, tội phạm để kiến nghị khắc phục, sửa chữa.

    5. Thường xuyên phối hợp kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ nói chung và công tác Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử nói riêng, tổng kết đúc rút kinh nghiệm và kịp thời chấn chỉnh, khắc phục vi phạm, thiếu sót, hạn chế.

Trịnh Ngọc Chính – Phòng 1, VKSND tỉnh Lạng Sơn



THÔNG BÁO

hỗ trợ & tư vấn

Văn phòng tổng hợp - Thống kê tội phạm và Công nghệ thông tin

Hotline: 02053.716.910

Bản đồ trung tâm

Lịch tiếp dân

bộ đếm truy cập


Đầu trang